تحلیل کیفی فرایند بازسازی اعتماد پس از خیانت زناشویی با تأکید بر صداقت ترمیمی، مسئولیت‌پذیری هیجانی و بازتعریف مرزهای رابطه

نویسندگان

  • صبا زارع گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 2. پیام نوری: گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران نویسنده
  • پیام نوری گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران نویسنده
  • مینا صالحی گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

خیانت زناشویی, بازسازی اعتماد, صداقت ترمیمی, مسئولیت‌پذیری هیجانی, مرزهای رابطه, پژوهش کیفی, زوج‌درمانی

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل کیفی فرایند بازسازی اعتماد پس از خیانت زناشویی با تمرکز بر نقش صداقت ترمیمی، مسئولیت‌پذیری هیجانی و بازتعریف مرزهای رابطه در زوج‌های ساکن شهر تهران بود.

مواد و روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۰ نفر از زوج‌های ساکن تهران بودند که تجربه آشکارشدن خیانت زناشویی و تلاش برای ترمیم رابطه را داشتند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و فرایند جذب مشارکت‌کنندگان تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها صرفاً از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شدند. هر مصاحبه بین ۵۰ تا ۸۰ دقیقه طول کشید و پس از کسب رضایت آگاهانه، ضبط، پیاده‌سازی و کدگذاری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون انجام گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همتایان، ثبت یادداشت‌های تحلیلی و مقایسه مداوم کدها استفاده شد.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مضمون اصلی منجر شد: «آشکارسازی آسیب و فروپاشی امنیت رابطه»، «صداقت ترمیمی و شفافیت تدریجی»، «مسئولیت‌پذیری هیجانی و پذیرش رنج همسر»، «بازتعریف مرزهای رابطه و مدیریت موقعیت‌های پرخطر» و «اعتمادسازی تدریجی و شکل‌گیری روایت جدید از رابطه». یافته‌ها نشان دادند که بازسازی اعتماد یک فرایند خطی و سریع نیست، بلکه از خلال تکرار رفتارهای شفاف، پاسخ‌گویی هیجانی، تحمل گفت‌وگوهای دشوار، کاهش سرزنش دفاعی و توافق بر مرزهای عملی رابطه شکل می‌گیرد.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بازسازی اعتماد پس از خیانت زناشویی بیش از آنکه به عذرخواهی کلامی وابسته باشد، به تداوم صداقت، مسئولیت‌پذیری هیجانی، شفافیت رفتاری و بازسازی ساختارهای امنیت رابطه وابسته است. بنابراین مداخلات زوج‌درمانی در این حوزه باید هم‌زمان بر پردازش آسیب، بازآفرینی امنیت دلبستگی، آموزش گفت‌وگوی ترمیمی و طراحی مرزهای روشن رابطه تمرکز کنند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abrahamson, I., Hussain, R., Khan, A., & Schofield, M. J. (2012). What helps couples rebuild their relationship after infidelity? Journal of Family Issues, 33(11), 1494–1519. https://doi.org/10.1177/0192513X11424257

Afifi, W. A., Falato, W. L., & Weiner, J. L. (2001). Identity concerns following a severe relational transgression: The role of discovery method for the relational outcomes of infidelity. Journal of Social and Personal Relationships, 18(2), 291–308. https://doi.org/10.1177/0265407501182007

Atkins, D. C., Baucom, D. H., & Jacobson, N. S. (2001). Understanding infidelity: Correlates in a national random sample. Journal of Family Psychology, 15(4), 735–749. https://doi.org/10.1037/0893-3200.15.4.735

Atkins, D. C., Marín, R. A., Lo, T. T. Y., Klann, N., & Hahlweg, K. (2010). Outcomes of couples with infidelity in a community-based sample of couple therapy. Journal of Family Psychology, 24(2), 212–216. https://doi.org/10.1037/a0018789

Baucom, D. H., Gordon, K. C., Snyder, D. K., Atkins, D. C., & Christensen, A. (2006). Treating affair couples: Clinical considerations and initial findings. Journal of Cognitive Psychotherapy, 20(4), 375–392.

Bird, M. H., Butler, M. H., & Fife, S. T. (2007). The process of couple healing following infidelity: A qualitative study. Journal of Couple & Relationship Therapy, 6(4), 1–25. https://doi.org/10.1300/J398v06n04_01

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Fife, S. T., Gossner, J. D., Theobald, A., Allen, E., Rivero, A., & Koehl, H. (2023). Couple healing from infidelity: A grounded theory study. Journal of Social and Personal Relationships, 40(12), 3882–3905. https://doi.org/10.1177/02654075231177874

Fife, S. T., Weeks, G. R., & Gambescia, N. (2008). Treating infidelity: An integrative approach. The Family Journal, 16(4), 316–323. https://doi.org/10.1177/1066480708323205

Fife, S. T., Weeks, G. R., & Stellberg-Filbert, J. (2013). Facilitating forgiveness in the treatment of infidelity: An interpersonal model. Journal of Family Therapy, 35(4), 343–367. https://doi.org/10.1111/j.1467-6427.2011.00561.x

Gordon, K. C., Baucom, D. H., & Snyder, D. K. (2004). An integrative intervention for promoting recovery from extramarital affairs. Journal of Marital and Family Therapy, 30(2), 213–231. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2004.tb01235.x

Gordon, K. C., Baucom, D. H., & Snyder, D. K. (2005). Treating couples recovering from infidelity: An integrative approach. Journal of Clinical Psychology, 61(11), 1393–1405. https://doi.org/10.1002/jclp.20189

Greenberg, L. S., Warwar, S. H., & Malcolm, W. M. (2010). Emotion-focused couples therapy and the facilitation of forgiveness. Journal of Marital and Family Therapy, 36(1), 28–42. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2009.00185.x

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903

Hall, J. H., & Fincham, F. D. (2006). Relationship dissolution following infidelity: The roles of attributions and forgiveness. Journal of Social and Clinical Psychology, 25(5), 508–522. https://doi.org/10.1521/jscp.2006.25.5.508

Johnson, S. M. (2005). Broken bonds: An emotionally focused approach to infidelity. Journal of Couple & Relationship Therapy, 4(2–3), 17–29. https://doi.org/10.1300/J398v04n02_03

Johnson, S. M., Makinen, J. A., & Millikin, J. W. (2001). Attachment injuries in couple relationships: A new perspective on impasses in couples therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 27(2), 145–155. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2001.tb01152.x

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.

Mitchell, E. A., Wittenborn, A. K., Timm, T. M., & Blow, A. J. (2022). Affair recovery: Exploring similarities and differences of injured and involved partners. Journal of Marital and Family Therapy, 48(2), 447–463. https://doi.org/10.1111/jmft.12538

Warach, B., & Josephs, L. (2021). The aftershocks of infidelity: A review of infidelity-based attachment trauma. Sexual and Relationship Therapy, 36(1), 68–90. https://doi.org/10.1080/14681994.2019.1577961

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

زارع ص., نوری پ., & صالحی م. (1404). تحلیل کیفی فرایند بازسازی اعتماد پس از خیانت زناشویی با تأکید بر صداقت ترمیمی، مسئولیت‌پذیری هیجانی و بازتعریف مرزهای رابطه. پژوهش های خانواده و زوج درمانی, 1(2), 52-63. https://jfrct.com/index.php/jfrct/article/view/8