اصول اخلاقی
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی نشریه‌ای علمی، تخصصی، داوری‌شده و با دسترسی آزاد است که با هدف انتشار پژوهش‌های اصیل، روش‌مند و دارای ارزش علمی در حوزه‌های خانواده، روابط زوجین، مشاوره، روان‌شناسی خانواده، زوج‌درمانی، روان‌درمانی و موضوعات مرتبط منتشر می‌شود. این نشریه بستری علمی برای پژوهشگران، روان‌شناسان، مشاوران، زوج‌درمانگران، خانواده‌درمانگران، متخصصان سلامت روان، اعضای هیئت علمی و سایر متخصصانی فراهم می‌کند که به مطالعه فرایندهای فردی، بین‌فردی و خانوادگی و کاربرد یافته‌های پژوهشی در پیشگیری، ارزیابی و مداخلات درمانی علاقه‌مند هستند.
نشریه در پی آن است که با ایجاد ارتباط میان پژوهش علمی و عمل حرفه‌ای، به توسعه دانش نظری و تجربی در زمینه خانواده و روابط زوجین کمک کند. ازاین‌رو، پژوهش‌هایی که به شناخت بهتر کیفیت و پویایی روابط خانوادگی، روابط زناشویی، سازگاری زوجین، فرایندهای روان‌شناختی و بین‌فردی و همچنین اثربخشی رویکردهای مشاوره‌ای و درمانی منجر شوند، در اولویت موضوعی نشریه قرار دارند.
پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی به‌صورت دوماهنامه منتشر می‌شود و در هر سال شش شماره از آن انتشار می‌یابد. نشریه از مطالعات کمی، کیفی و آمیخته که از استانداردهای علمی و روش‌شناختی مناسب برخوردار باشند استقبال می‌کند. مطالعات تجربی و نیمه‌آزمایشی، پژوهش‌های همبستگی و طولی، مطالعات بالینی، پژوهش‌های کیفی، مطالعات پدیدارشناختی، مرورهای نظام‌مند، فراتحلیل‌ها، پژوهش‌های روان‌سنجی و مطالعات مبتنی بر مدل‌سازی آماری و ساختاری، در صورت انطباق با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، قابل بررسی هستند.
تمامی مقالات ارسالی بر اساس اصالت علمی، کیفیت روش‌شناختی، تناسب با حوزه تخصصی نشریه، وضوح گزارش پژوهش، رعایت اصول اخلاق پژوهش و میزان مشارکت آنها در توسعه دانش موجود ارزیابی می‌شوند. ارسال مقاله به نشریه به معنای پذیرش آن برای انتشار نیست و هر مقاله پیش از پذیرش نهایی باید مراحل ارزیابی اولیه، بررسی مشابهت متنی، داوری علمی دوسوکور، انجام اصلاحات موردنیاز و تصمیم نهایی هیئت تحریریه را طی کند.
نشریه به اصول اخلاق نشر، شفافیت علمی، بی‌طرفی در داوری، حفظ محرمانگی اطلاعات نویسندگان و داوران، رعایت حقوق مالکیت فکری و مسئولیت‌پذیری پژوهشی پایبند است. تصمیم‌گیری درباره مقالات صرفاً بر پایه کیفیت علمی و تناسب محتوای آنها با اهداف نشریه صورت می‌گیرد و ویژگی‌های فردی یا سازمانی نویسندگان تأثیری بر تصمیم‌های علمی و تحریریه‌ای ندارد.
با توجه به سیاست دسترسی آزاد، متن کامل تمامی مقالات منتشرشده بدون نیاز به پرداخت هزینه اشتراک در اختیار خوانندگان قرار می‌گیرد. این سیاست با هدف تسهیل دسترسی به دانش علمی، افزایش قابلیت استفاده و استناد به پژوهش‌ها و تقویت ارتباط میان پژوهشگران و متخصصان حوزه خانواده و زوج‌درمانی اتخاذ شده است.
اهداف و حوزه موضوعی
هدف اصلی نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی توسعه و انتشار دانش علمی در زمینه خانواده، روابط زوجین، سازگاری زناشویی، فرایندهای ارتباطی و روان‌شناختی و مداخلات مشاوره‌ای و درمانی مرتبط با خانواده و زوجین است. نشریه تلاش می‌کند یافته‌هایی را منتشر کند که ضمن برخورداری از پشتوانه نظری و روش‌شناسی معتبر، بتوانند به شناخت دقیق‌تر عوامل مؤثر بر سلامت، کیفیت روابط و سازگاری فردی و خانوادگی کمک کنند.
بخش مهمی از حوزه موضوعی نشریه به مطالعات خانواده اختصاص دارد. پژوهش‌هایی درباره عملکرد خانواده، ارتباطات خانوادگی، روابط والد و فرزند، شیوه‌های فرزندپروری، انسجام و انعطاف‌پذیری خانواده، تعارضات خانوادگی، تاب‌آوری خانواده، دلبستگی، روابط بین‌نسلی، فشارهای خانوادگی، جدایی، طلاق، ازدواج مجدد و سازگاری با تغییرات و گذارهای مهم زندگی خانوادگی در حوزه موضوعی نشریه قرار می‌گیرند. مطالعاتی که تأثیر شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را بر عملکرد و روابط خانواده بررسی می‌کنند نیز مورد توجه هستند.
روابط زوجین و زندگی زناشویی یکی دیگر از محورهای اصلی نشریه است. پژوهش درباره رضایت و سازگاری زناشویی، صمیمیت، تعهد، الگوهای ارتباطی، دلبستگی عاشقانه، تعارضات زوجین، راهبردهای حل تعارض، بخشش، خیانت، حسادت، ثبات رابطه، کیفیت زندگی زناشویی و عوامل مرتبط با آشفتگی و مشکلات روابط زوجین در دامنه موضوعی نشریه قرار دارد. همچنین مطالعات مرتبط با روابط پیش از ازدواج، آموزش‌های پیش از ازدواج، آمادگی برای زندگی مشترک، جدایی و سازگاری پس از طلاق قابل بررسی هستند.
نشریه توجه ویژه‌ای به زوج‌درمانی، خانواده‌درمانی، مشاوره و روان‌درمانی دارد و از پژوهش‌هایی که اثربخشی، سازوکارها یا پیامدهای مداخلات درمانی را بررسی می‌کنند استقبال می‌کند. مطالعات مربوط به رویکردهای شناختی ـ رفتاری، هیجان‌مدار، پذیرش و تعهد، طرحواره‌درمانی، رویکردهای سیستمی، راه‌حل‌محور، ذهن‌آگاهی‌محور، دلبستگی‌محور و سایر رویکردهای معتبر یا نوظهور در زوج‌درمانی و خانواده‌درمانی در حوزه فعالیت نشریه قرار دارند.
مطالعات مرتبط با سنجش و اندازه‌گیری روان‌شناختی، طراحی یا اعتباریابی ابزارهای مرتبط با خانواده، ازدواج، روابط زوجین و مداخلات درمانی نیز در صورت برخورداری از کیفیت روش‌شناختی مناسب پذیرفته می‌شوند. نشریه همچنین از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای مرتبط با روان‌شناسی، مشاوره، روان‌پزشکی، مددکاری اجتماعی، علوم تربیتی، سلامت و سایر رشته‌هایی که به‌طور مستقیم با خانواده و زوجین ارتباط دارند حمایت می‌کند.
در مجموع، نشریه در پی انتشار پژوهش‌هایی است که از نظر نظری معنادار، از نظر روش‌شناختی معتبر و از نظر حرفه‌ای و بالینی قابل استفاده باشند و بتوانند به توسعه دانش و ارتقای خدمات پژوهشی، مشاوره‌ای و درمانی در حوزه خانواده و زوج‌درمانی کمک کنند.
بیانیه دسترسی آزاد
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی یک نشریه کاملاً دسترسی آزاد (Open Access) است. تمامی مقالات منتشرشده در نشریه بلافاصله پس از انتشار به‌صورت رایگان و بدون نیاز به پرداخت هزینه اشتراک در اختیار عموم خوانندگان قرار می‌گیرند.
نشریه دسترسی آزاد را یکی از ابزارهای مهم برای توسعه و گسترش دانش علمی می‌داند. فراهم‌کردن دسترسی رایگان به مقالات امکان استفاده از یافته‌های پژوهشی را برای پژوهشگران، متخصصان، روان‌شناسان، مشاوران، درمانگران، دانشجویان و سایر علاقه‌مندان، بدون وابستگی به منابع مالی یا اشتراک سازمانی، فراهم می‌کند.
خوانندگان می‌توانند مقالات منتشرشده را بر اساس شرایط مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) مطالعه، دریافت، به اشتراک گذاشته و برای اهداف غیرتجاری مورد استفاده قرار دهند. استفاده از آثار باید همراه با ارجاع مناسب به نویسنده یا نویسندگان و منبع اصلی انتشار باشد و سایر شرایط مجوز نیز رعایت شود.
هیچ‌گونه هزینه اشتراک یا هزینه دسترسی به متن کامل مقالات از خوانندگان دریافت نمی‌شود. هزینه پردازش مقاله که از مقالات پذیرفته‌شده دریافت می‌شود، مستقل از سیاست دسترسی آزاد برای خوانندگان است.
حق مؤلف و مجوز انتشار
در نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی، تمامی حقوق مؤلف متعلق به نویسندگان باقی می‌ماند و انتشار مقاله مستلزم انتقال حق مؤلف از نویسنده به نشریه نیست.
نویسندگان با پذیرش و انتشار مقاله، مجوز لازم برای انتشار، توزیع، بایگانی و در دسترس قراردادن اثر خود را به نشریه اعطا می‌کنند؛ بااین‌حال، مالکیت حق مؤلف همچنان در اختیار نویسنده یا نویسندگان مقاله خواهد بود.
مقالات این نشریه تحت مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) منتشر می‌شوند. بر اساس این مجوز، اشخاص می‌توانند اثر منتشرشده را برای مقاصد غیرتجاری کپی، بازنشر، توزیع و اقتباس کنند، مشروط بر آنکه نام نویسنده یا نویسندگان به‌درستی ذکر شود، منبع اصلی انتشار مشخص باشد و در صورت ایجاد تغییر در اثر، این موضوع به‌صورت شفاف اعلام شود.
مجوز CC BY-NC 4.0 امکان استفاده گسترده علمی، پژوهشی و آموزشی از مقالات را فراهم می‌کند، اما استفاده تجاری از آثار منتشرشده را بدون کسب مجوز لازم از دارنده حق مؤلف مجاز نمی‌داند.
مسئولیت رعایت حقوق مؤلف اشخاص ثالث نیز بر عهده نویسندگان است. در صورتی که مقاله شامل جدول، شکل، تصویر، پرسشنامه، نقل‌قول گسترده یا هرگونه محتوایی باشد که حق مؤلف آن متعلق به شخص یا مؤسسه دیگری است، نویسنده موظف است پیش از انتشار، مجوزهای لازم را دریافت کند.
این سیاست با هدف ایجاد تعادل میان حفظ حقوق نویسندگان، توسعه دسترسی علمی، افزایش قابلیت استفاده از آثار و رعایت اصول مالکیت فکری تدوین شده است.
سرقت علمی و مشابهت‌یابی
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی در قبال سرقت علمی، انتشار تکراری، استفاده نامناسب از آثار پیشین و سایر اشکال سوءرفتار علمی سیاست سخت‌گیرانه‌ای دارد. تمامی مقالات ارسالی باید حاصل فعالیت علمی اصیل نویسندگان باشند و استفاده از ایده‌ها، یافته‌ها، روش‌ها یا عبارات دیگران باید همراه با استناد و ارجاع مناسب صورت گیرد.
مقالات ارسالی با استفاده از نرم‌افزار iThenticate از نظر مشابهت متنی بررسی می‌شوند. این بررسی معمولاً در مراحل اولیه ارزیابی انجام می‌شود و در صورت ضرورت ممکن است در مراحل بعدی فرایند انتشار نیز تکرار شود.
نتیجه مشابهت‌یابی صرفاً بر اساس درصد کلی گزارش‌شده تفسیر نمی‌شود. هیئت تحریریه ماهیت، میزان، محل و اهمیت علمی مشابهت‌های شناسایی‌شده را بررسی می‌کند. شباهت‌های ناشی از اصطلاحات استاندارد روش‌شناختی، عبارات اجتناب‌ناپذیر علمی، منابع و نقل‌قول‌هایی که به‌درستی استناد شده‌اند، با کپی‌برداری بدون ارجاع یا بازتولید گسترده محتوای منتشرشده یکسان تلقی نمی‌شوند.
سرقت علمی می‌تواند شامل کپی مستقیم متن بدون ذکر منبع، بازنویسی بسیار نزدیک به متن دیگران بدون استناد، ارائه ایده‌ها یا یافته‌های دیگر پژوهشگران به نام خود، یا استفاده بدون مجوز از جداول، تصاویر و سایر آثار علمی باشد. استفاده نامناسب و گسترده از آثار قبلی خود نویسنده بدون ارجاع یا افشای مناسب نیز می‌تواند به‌عنوان انتشار تکراری یا خودسرقت علمی مورد بررسی قرار گیرد.
در صورت شناسایی تخلف جدی پیش از انتشار، مقاله ممکن است در هر مرحله‌ای از فرایند بررسی رد شود. چنانچه تخلف پس از انتشار شناسایی شود، نشریه متناسب با ماهیت و شدت مسئله اقدامات اصلاحی لازم، از جمله انتشار اصلاحیه، اعلام نگرانی یا بازپس‌گیری مقاله را در چارچوب اصول اخلاق نشر مدنظر قرار خواهد داد.
هزینه پردازش مقاله (APC)
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی برای مقالاتی که پس از طی کامل فرایند ارزیابی علمی و داوری برای انتشار پذیرفته می‌شوند، مبلغ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان به‌عنوان هزینه پردازش مقاله (Article Processing Charge) دریافت می‌کند.
این هزینه بخشی از هزینه‌های اجرایی و انتشار نشریه، از جمله مدیریت فرایند مقالات، آماده‌سازی فنی، انتشار آنلاین، نگهداری سامانه و وب‌سایت، فراهم‌سازی دسترسی آزاد و سایر خدمات مرتبط با فرایند انتشار علمی را پوشش می‌دهد.
پرداخت هزینه پردازش مقاله هیچ‌گونه تأثیری بر تصمیم علمی درباره مقاله ندارد. تصمیم در خصوص پذیرش یا رد مقاله تنها بر اساس کیفیت علمی، اصالت پژوهش، روش‌شناسی، تناسب با حوزه موضوعی نشریه و نتایج داوری اتخاذ می‌شود.
پرداخت هزینه به‌هیچ‌وجه به معنای تضمین پذیرش مقاله نیست و مقالات باید تمامی مراحل ارزیابی علمی و داوری را با موفقیت طی کنند. مسائل مالی از ارزیابی علمی و داوری مقاله مستقل هستند.
هزینه پردازش هر مقاله پذیرفته‌شده: ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
نویسندگان باید پرداخت هزینه را صرفاً پس از اعلام رسمی نشریه و مطابق دستورالعمل ارائه‌شده در مرحله مربوط به انتشار انجام دهند.
فرایند داوری همتا
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی از نظام داوری همتای دوسوکور و ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده می‌کند. در این شیوه، هویت نویسندگان برای داوران مشخص نیست و نویسندگان نیز از هویت داوران مطلع نمی‌شوند. هدف از این فرایند، کاهش احتمال سوگیری و ارزیابی مقالات صرفاً بر پایه کیفیت و شایستگی علمی آنهاست.
پس از ارسال مقاله، ابتدا ارزیابی اولیه تحریریه انجام می‌شود. در این مرحله، تناسب مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، رعایت الزامات اولیه نگارش و ارسال، کیفیت کلی علمی و روش‌شناختی، اصول اخلاق پژوهش و اصالت اثر بررسی می‌شود. مقاله همچنین ممکن است در همین مرحله با استفاده از iThenticate مورد مشابهت‌یابی قرار گیرد.
مقالاتی که خارج از حوزه موضوعی نشریه باشند، مشکلات اساسی علمی یا روش‌شناختی داشته باشند، الزامات ضروری نشریه را رعایت نکرده باشند یا دارای مشکلات جدی در زمینه اصالت یا اخلاق پژوهش باشند، ممکن است بدون ارسال به داوری خارجی رد شوند.
مقالات واجد شرایط برای دو یا سه داور متخصص و مستقل ارسال می‌شوند. انتخاب داوران بر اساس تخصص موضوعی، روش‌شناختی و تناسب حوزه تخصصی آنها با مقاله انجام می‌گیرد.
داوران جنبه‌هایی مانند اصالت و اهمیت موضوع، مبانی نظری، تناسب روش تحقیق، کیفیت نمونه‌گیری و ابزارها، روش تحلیل داده‌ها، ارائه نتایج، تفسیر یافته‌ها، کیفیت بحث و نتیجه‌گیری، رعایت اصول اخلاق پژوهش، استفاده مناسب از منابع و میزان مشارکت علمی مقاله را ارزیابی می‌کنند.
پس از دریافت نظرات داوران، مقاله ممکن است برای اصلاح به نویسندگان بازگردانده شود یا بر اساس ارزیابی‌های علمی درباره آن تصمیم‌گیری شود. در صورت درخواست اصلاحات، نویسندگان موظف‌اند نظرات داوران و سردبیر را به‌دقت بررسی کرده و نسخه اصلاح‌شده را همراه با پاسخ روشن به نکات مطرح‌شده ارائه کنند.
در مواردی که اصلاحات اساسی باشد یا نیاز به بررسی تخصصی مجدد وجود داشته باشد، نسخه اصلاح‌شده ممکن است دوباره برای داور یا داوران ارسال شود. تعداد مراحل داوری و اصلاحات به ماهیت مقاله و کیفیت پاسخ نویسندگان به نظرات علمی بستگی دارد.
تصمیم نهایی درباره انتشار مقاله توسط مقام مسئول علمی و تحریریه نشریه اتخاذ می‌شود. دیدگاه‌های داوران بخش مهمی از فرایند تصمیم‌گیری هستند، اما تصمیم نهایی صرفاً بر اساس رأی یک داور اتخاذ نمی‌شود.
داوران موظف‌اند محتوای مقاله را محرمانه تلقی کنند و از انتشار، تکثیر یا استفاده شخصی از اطلاعات منتشرنشده مقاله خودداری کنند. همچنین در صورت وجود هرگونه تعارض منافع که بتواند بر بی‌طرفی آنها تأثیر بگذارد، باید موضوع را به نشریه اعلام کنند.
تحریریه نیز موظف است اطلاعات مقالات، نویسندگان و داوران را در طول فرایند ارزیابی محرمانه نگه دارد و تصمیم‌های علمی را مستقل از عوامل شخصی، سازمانی یا مالی اتخاذ کند.
سیاست بایگانی و مخازن علمی
نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی به حفظ بلندمدت و دسترس‌پذیری مستمر محتوای علمی منتشرشده متعهد است. تمامی مقالات منتشرشده از طریق وب‌سایت رسمی نشریه در دسترس قرار می‌گیرند و وب‌سایت نشریه به‌عنوان یکی از بسترهای اصلی حفظ، ارائه و دسترسی به محتوای منتشرشده عمل می‌کند.
نشریه همچنین از خودآرشیوی یا خودبایگانی نویسندگان (Self-Archiving) حمایت می‌کند. با توجه به اینکه حق مؤلف در اختیار نویسندگان باقی می‌ماند، نویسندگان می‌توانند مقالات منتشرشده خود را مطابق شرایط مجوز CC BY-NC 4.0 در مخازن علمی و دانشگاهی مناسب نگهداری و منتشر کنند.
نویسندگان می‌توانند نسخه منتشرشده مقاله خود را در مخازن سازمانی یا دانشگاهی، مخازن علمی موضوعی، صفحات شخصی دانشگاهی و سایر پایگاه‌های علمی غیرتجاری معتبر قرار دهند. توصیه می‌شود در هر نسخه خودبایگانی‌شده، اطلاعات کتاب‌شناختی کامل مقاله و مشخصات نشریه درج شود و در صورت امکان پیوندی به نسخه اصلی منتشرشده در وب‌سایت رسمی نشریه ارائه شود.
نسخه‌های ذخیره‌شده در سایر مخازن باید به‌روشنی نشان دهند که مقاله برای نخستین بار در نشریه پژوهش‌های خانواده و زوج‌درمانی منتشر شده است. این امر به حفظ یکپارچگی سابقه علمی مقاله و شناسایی نسخه رسمی انتشار کمک می‌کند.
سیاست خودبایگانی نشریه با هدف افزایش دسترسی، مشاهده‌پذیری و ماندگاری پژوهش‌های منتشرشده و همچنین حمایت از الزامات دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی در زمینه نگهداری آثار علمی تدوین شده است.
ترکیب بایگانی مقالات در وب‌سایت رسمی نشریه و امکان خودبایگانی توسط نویسندگان موجب می‌شود آثار منتشرشده در بلندمدت از قابلیت دسترسی بیشتری برخوردار باشند و انتشار و استفاده علمی از یافته‌های پژوهشی تسهیل شود.
