تحلیل تجربه زیسته زوجها از تعارضات مالی در ازدواج با تأکید بر قدرت، اعتماد، عدالت و سبک تصمیمگیری اقتصادی
کلمات کلیدی:
تعارض مالی, زوجین, قدرت مالی, اعتماد زناشویی, عدالت ادراکشده, تصمیمگیری اقتصادی, پژوهش کیفی, تهرانچکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، تبیین تجربه زیسته زوجهای ساکن تهران از تعارضات مالی در ازدواج با تمرکز بر نقش قدرت، اعتماد، عدالت ادراکشده و سبک تصمیمگیری اقتصادی بود.
مواد و روشها: این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ زوج متأهل ساکن تهران، یعنی ۳۶ نفر، بودند که با روش نمونهگیری هدفمند و با رعایت تنوع در سن، مدت ازدواج، وضعیت اشتغال، سطح تحصیلات و وضعیت اقتصادی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق گردآوری شد. مصاحبهها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ بهگونهای که اشباع اولیه در مصاحبه سیودوم حاصل شد و چهار مصاحبه پایانی برای تأیید کفایت مفهومی دادهها انجام گرفت. دادهها پس از پیادهسازی کامل، با استفاده از تحلیل مضمون و با کمک نرمافزار NVivo تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافتهها از بازبینی مشارکتکنندگان، بررسی همتایان، ثبت مسیر تحلیل و مقایسه مستمر کدها استفاده شد.
یافتهها: تحلیل دادهها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: «قدرت مالی و کنترل پنهان در رابطه»، «اعتماد اقتصادی و مرزهای شفافیت مالی»، «عدالت ادراکشده در مشارکت، مصرف و مسئولیتپذیری»، و «سبک تصمیمگیری اقتصادی زوجین». یافتهها نشان داد که تعارض مالی صرفاً ناشی از کمبود درآمد نبود، بلکه بیشتر در بستر معناهای رابطهای پول شکل میگرفت. مشارکتکنندگان پول را نهفقط ابزار تأمین نیاز، بلکه نشانهای از احترام، امنیت، اختیار، تعهد، برابری و اعتماد میدانستند. ناهماهنگی در الگوهای خرجکردن، پسانداز، حمایت از خانواده اصلی، پنهانکاری مالی، تصمیمگیری یکجانبه و نادیدهگرفتن کار خانگی از مهمترین منابع تعارض بودند.
نتیجهگیری: تعارضات مالی در ازدواج زمانی شدت مییابند که پول به ابزار اعمال قدرت، پنهانکاری، بیعدالتی یا تصمیمگیری غیرمشارکتی تبدیل شود. مداخلات زوجدرمانی و آموزش مالی خانواده باید همزمان بر شفافیت مالی، گفتوگوی ایمن درباره پول، بازتعریف عدالت زوجی و ایجاد سبک تصمیمگیری مشارکتی تمرکز کنند.
دانلودها
مراجع
Addo, F. R., & Sassler, S. (2010). Financial arrangements and relationship quality in low-income couples. Family Relations, 59(4), 408–423. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2010.00612.x
Archuleta, K. L., Grable, J. E., & Britt, S. L. (2013). Financial and relationship satisfaction as a function of harsh start-up and shared goals and values. Journal of Financial Counseling and Planning, 24(1), 3–14.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Britt, S., Grable, J. E., Nelson Goff, B. S., & White, M. (2008). The influence of perceived spending behaviors on relationship satisfaction. Journal of Financial Counseling and Planning, 19(1), 31–43.
Burgoyne, C. B. (2004). Heart-strings and purse-strings: Money in heterosexual marriage. Feminism & Psychology, 14(1), 165–172. https://doi.org/10.1177/0959353504040319
Dew, J. P., Britt, S., & Huston, S. J. (2012). Examining the relationship between financial issues and divorce. Family Relations, 61(4), 615–628. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2012.00715.x
Gudmunson, C. G., & Danes, S. M. (2011). Family financial socialization: Theory and critical review. Journal of Family and Economic Issues, 32(4), 644–667. https://doi.org/10.1007/s10834-011-9275-y
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Jeanfreau, M. M., Noguchi, K., Mong, M. D., & Stadthagen, H. (2018). Financial infidelity in couple relationships. Journal of Financial Therapy, 9(1), Article 2. https://doi.org/10.4148/1944-9771.1159
Kenney, C. T. (2006). The power of the purse: Allocative systems and inequality in couple households. Gender & Society, 20(3), 354–381. https://doi.org/10.1177/0891243206286742
LeBaron-Black, A. B., Saxey, M. T., Driggs, T. M., & Curran, M. A. (2023). From piggy banks to significant others: Associations between financial socialization and romantic relationship flourishing in emerging adulthood. Journal of Family Issues, 44(5), 1301–1325. https://doi.org/10.1177/0192513X211057536
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Nyman, C., Reinikainen, L., & Stocks, J. (2013). Reflections on a cross-national qualitative study of within-household finances. Journal of Marriage and Family, 75(3), 640–650. https://doi.org/10.1111/jomf.12033
Pahl, J. (1989). Money and marriage. Macmillan.
Papp, L. M., Cummings, E. M., & Goeke-Morey, M. C. (2009). For richer, for poorer: Money as a topic of marital conflict in the home. Family Relations, 58(1), 91–103. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2008.00537.x
Smith, J. A., Flowers, P., & Larkin, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research. Sage.
Vogler, C., Lyonette, C., & Wiggins, R. D. (2008). Money, power and spending decisions in intimate relationships. The Sociological Review, 56(1), 117–143. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2008.00779.x